Van onze financiële redactie
Veertien plannen kwamen binnen om hetzelfde bedrag te beleggen. Zij verschillen in tempo, in toon en in taal. Zij eindigen alle veertien op dezelfde notering.
Er kwamen veertien plannen binnen op deze redactie, alle over hetzelfde: vijfhonderd euro, en wat ermee te doen. Zij zijn hieronder in hun geheel genoteerd, in de kolom Koersen en noteringen, want zij verdienen het te worden gelezen. Niet omdat zij dom zijn — het merendeel is scherp bedacht en enkele zijn ronduit vernuftig — maar omdat zij samen iets laten zien wat afzonderlijk onzichtbaar blijft.
Wie ze naast elkaar legt ziet dat zij niet veertien plannen zijn, doch één plan in veertien kostuums. Het plan heeft drie bewegingen en die bewegingen komen altijd in dezelfde volgorde.
De eerste beweging is een belofte van snelheid. Er is iets dat nu gebeurt en straks niet meer. Een voorverkoop die sluit. Een koers die vanochtend tachtig procent steeg. Een tip over groot nieuws van morgen. Een rente die u vandaag nog kunt vastzetten. In elk van de veertien plannen staat, ergens, een klok.
De tweede beweging is een overdracht. Ergens in het plan geeft u iets af waar u zelf niet meer bij kunt. Bij het ene plan is dat een wachtwoord van twaalf woorden. Bij het andere een handtekening waarmee een contract voortaan onbeperkt bij uw munten mag. Bij het derde is het gewoon uw geld, dat naar een platform gaat waarvan de opnameknop het pas over zes weken blijkt te doen. Bij het vierde geeft u het aan een automaat die dag en nacht voor u handelt. En bij twee plannen geeft u iets af dat u nog niet eens bezit: u leent.
“In geen van de veertien plannen staat de zin: en als het misgaat, stap ik er zo weer uit.”
De derde beweging is het verbod op omkeren. Dat is de beweging waar het geld verdwijnt, en zij is in elk plan anders vermomd. Een lock-up. Een liquidatiegrens. Een weekend waarin de handel dun is en het nieuws niet. Een boete bij uitstappen. Een schuldeiser die zijn geld terugwil op het slechtste moment. Een vergeten woord. Of, het eenvoudigst van alles: geen enkele koper.
Het is verleidelijk om te denken dat het misgaat door de verkeerde munt. Dat is bijna nooit waar. Het gaat mis omdat de uitgang is weggegeven, en de uitgang wordt altijd vrijwillig weggegeven, op het moment dat de klok tikt en het nog goed gaat.
Wat de rekening werkelijk opeet. Elf van de veertien plannen zwijgen over kosten. Zij rekenen met de koers en niet met de rekening. Toch zit daar, bij normale bedragen, een groot deel van het verlies: het verschil tussen aan- en verkoopprijs, de kosten per transactie, de kosten van het overboeken tussen platforms, en de netwerkkosten die u betaalt of het lukt of niet. Wie tientallen keren heen en weer gaat — en dat doen twee van de veertien plannen met opzet — kan op vijfhonderd euro tientallen euro's aan kosten maken zonder ooit een verkeerde koersvoorspelling te hebben gedaan.
Daar komt bij dat winst en bezit in Nederland ook fiscaal bestaan, en dat de administratie daarvan uw werk is, niet dat van het platform. Twee plannen schrijven met zoveel woorden dat er niets wordt bijgehouden. Dat is geen besparing; dat is een rekening die later komt, met rente.
De tweede vijfhonderd. Twee plannen bevatten een stap die niet op verlies lijkt maar het gevaarlijkst is van alle: lenen om terug te halen. Het eerste plan leent vijfhonderd bij, het twaalfde gebruikt de vijfhonderd als onderpand voor duizend. Vanaf dat moment is de vraag niet meer hoeveel u kunt verliezen, maar hoeveel u kunt schuldig blijven. Een belegging die op nul kan eindigen is te overzien. Een belegging die onder nul kan eindigen is iets anders, en verdient een andere naam.
Ziehier dan de drie vragen die geen van de veertien plannen beantwoordt, en die de redactie voorstelt te stellen vóórdat er iets wordt gekocht:
Er is nog een vijftiende plan, dat niet werd ingezonden en dat wij daarom zelf noteren. Het luidt: houd de vijfhonderd, koop er niets voor waar u de uitgang niet van kent, en schrijf op wat u doet. Het is het saaiste plan van de vijftien en het enige waarvan de slotnotering aan het eind van dit stuk nog steeds vijfhonderd is.
De veertien plannen zijn ingezonden en worden hieronder ongewijzigd genoteerd. De redactie beveelt er geen enkele aan, en heeft er ook geen enkele zelf uitgevoerd — wat, gezien de slotnoteringen, de enige verstandige beslissing van deze editie is.
De wonderlijke avonturen van
Handelingen — vergaderjaar dezes, 24 augustus, middagzitting
De voorzitter: Aan de orde is de vraag hoe vijfhonderd euro verdween.
De heer Van Uytrecht: Mijnheer de voorzitter, is betrokkene gewaarschuwd?
De minister: Uitvoerig. Er stond een waarschuwing op het scherm. Betrokkene heeft haar weggeklikt.
De heer Van Uytrecht: Kon hij verder zonder wegklikken?
De minister: Neen. De knop stond onder de waarschuwing.
De heer Van Uytrecht: Dan is het wegklikken geen keuze doch een handeling.
De minister: Ik wijs de geachte afgevaardigde erop dat waarschuwen geen beschermen is. Het is een verplaatsing van de schuld, en administratief eenvoudiger.
(Rumoer. De voorzitter maant tot kalmte.)
De heer Van Uytrecht: En de vijftien procent die aan kosten verdween voordat er ook maar iets was gestegen of gedaald?
De minister: Die stond in het overzicht.
De heer Van Uytrecht: Waár in het overzicht?
De minister: Onderaan.
Een lid, buiten de microfoon: Hij vraagt of hij eruit kan.
De voorzitter: Betrokkene kan er niet uit. Betrokkene is de tegenpartij.
De heer Van Uytrecht: Dan stel ik voor de uitgang te horen.
(De uitgang is niet aanwezig. De vergadering wordt gesloten.)
Alle veertien beginnen bij vijfhonderd euro. De middelste kolom is de belangrijkste: daar staat het moment waarop de weg terug wordt weggegeven. Dat moment ligt in elk plan vóór het verlies, niet erna.
| Plan | De belofte | Waar de uitgang wordt weggegeven | Slot |
|---|---|---|---|
| Nummer één | Alles in één munt die “nog niet ontdekt” is; kopen zodra hij op één dag tachtig procent steeg; handelen op drie platforms tegelijk voor de snelheid. | Bij de paniekverkoop na een kleine daling — en definitief bij stap zes, waar er vijfhonderd euro wórdt geleend om het verlies te herstellen. Kosten, belasting en platformrisico staan er niet in. | €0 − schuld |
| Plan A | Driehonderd in een zeer volatiele altcoin op grond van sociale-mediahype, honderdvijftig in een hefboompositie, vijftig achter de hand om bij te kopen. | Bij de hefboom, waarvan de liquidatiegrens niet is nagerekend. Die grens beslist eerder dan de belegger: de positie is weg voordat er iets te besluiten valt. | €0 |
| Plan Bloem | Een onbekende voorverkoop; de munt zou “binnenkort op de grote beurs komen”. | Bij het afgeven van de twaalf woorden voor een zogenaamde identiteitscontrole. Wie die woorden heeft, heeft alles — nu en later. De tweede partij die aanbiedt het terug te halen is dezelfde partij. | €0 ×2 |
| Plan lucht | Gratis tokens, te claimen via een linkje; veertig euro netwerkkosten voor tienduizend euro waarde. | Bij de toestemming voor onbeperkte tokenuitgaven. Dat is geen betaling maar een blijvende volmacht: ook de munten die er al stonden vallen eronder. | < €0 |
| Plan beweging | Honderd euro verlies onmiddellijk terugwinnen; alles naar een nog volatielere munt; bij elke daling meer bijkopen. | Bij het woord “onmiddellijk”. Zodra de tijd een eis wordt, is elke uitstap een verlies en elke instap een hoop. Verkopen gebeurt op het dieptepunt, herinstappen bij één procent stijging. | €0 |
| Plan Grapjas | Kopen op een anonieme tip over “groot nieuws morgen”; pas verkopen als iedereen erover praat. | Bij het besluit te wachten tot break-even. Dat is geen strategie maar een verbod op verkopen, uitgevaardigd door de aankoopprijs. De tip blijkt oud of verzonnen; de koers zakt zeventig procent. | €150 vast |
| Plan Nounou | Kopen op een onbekend platform waar de prijs twaalf procent lager staat, en risicoloos doorverkopen op een tweede platform. | Bij de storting zelf. Een prijs die structureel twaalf procent afwijkt is geen koopje maar een mededeling. Opnemen blijkt wekenlang geblokkeerd, er volgen vrijgavekosten, daarna verdwijnt het kantoor. | €0 |
| Plan tjongejonge | Een token met extreem hoge staking-rente; de opbrengst dagelijks herinvesteren. | Bij het vastzetten. De rente wordt uitbetaald in nieuwe tokens van dezelfde uitgever — het aantal groeit, de waarde niet. Bij opnemen blijkt er een lock-up en een uitstapkosten. | veel, waardeloos |
| Plan hopseflops | Storten bij een automaat die negenennegentig procent winst belooft; dag en nacht laten handelen. | Bij het verlenen van onbeperkte handelsrechten. Daarna is er geen positie meer die van de belegger is. De getoonde resultaten blijken demonstraties; opnemen is niet voorzien; de pro-versie kost extra. | €0 − pro |
| Plan oehoehoe | Alles in een onbekende stabiele munt, want die is “altijd één euro waard”; daarna vastzetten voor extra rente. | Bij het woord “altijd”. De reserves en de uitgever zijn onduidelijk; de koppeling houdt tot zij breekt. Opnames worden gepauzeerd, de munt zakt naar veertig cent. | ≈ €200 |
| Plan Zeeschildpad | Tientallen keren roteren tussen aandelen en crypto; alleen naar brutowinst kijken. | Bij het niet bewaren van aankoopkoersen, adressen en transactiehistorie. De uitgang bestaat nog wel, maar niemand weet meer waar hij was. Aangifte en administratie kloppen niet; er wordt onder tijdsdruk verkocht om een gat te dichten. | onbekend |
| Plan oeverzever | De vijfhonderd als onderpand gebruiken om duizend euro te lenen, en alles in één volatiele munt zetten. | Bij het onderpand. Vanaf dat moment beslist de geldverstrekker wanneer er wordt verkocht. Bij vijfendertig procent daling wordt er verkocht op het slechtste moment; wat overblijft is een restschuld. | onder nul |
| Plan toetietoe | Vrijdagavond een dun verhandelde munt kopen, zonder limiet en zonder stop. | Bij het ontbreken van kopers. Liquiditeit is zelf een risico: in het weekend komt er slecht nieuws, maandag opent de koers zestig procent lager, en de prijs waartegen er werkelijk wordt verkocht ligt nog lager. | ≈ €150 |
| Plan zeeotter | Gewoon crypto kopen en de twaalf woorden alleen in het hoofd bewaren; geen offline back-up. | Bij het ene vergeten woord, nadat de telefoon kwijt is. Het bezit bestaat nog, staat er nog, en is voor niemand meer bereikbaar. De herstel-app die om de twaalf woorden vraagt maakt van onbereikbaar: weg. | €500 — onbereikbaar |
| Het vijftiende plan werd niet ingezonden: houd de vijfhonderd, koop niets waarvan de uitgang onbekend is, en schrijf op wat u doet. Slotnotering €500. | |||
In deze kolom staat gewoonlijk wie er niet meer is. Vandaag staat er wat er niet meer is, en onderaan, omgekeerd, wat er wél nog is.
Heden ging van ons heen, kort na de handtekening,
De Uitgangin de leeftijd van één muisklik.
Hij was er nog. Hij was alleen niet meer van ons.
Zacht en onopgemerkt overleden, ergens tussen de veertigste en de vijftigste transactie,
Het OverzichtHij liet geen aankoopkoersen na, en geen adressen.
De aangifte wordt op een later tijdstip bekendgemaakt, door een ander.
Plotseling van ons heengegaan, nog voordat zij ooit bestond,
De tweede vijfhonderdgeleend om de eerste terug te halen.
Zij heeft de eerste niet gevonden. Zij is wel blijven staan.
Tot onze verbazing nog altijd in leven, ongeschonden en volledig bereikbaar,
De vijfhonderd die bleefomdat er niets mee is gedaan waarvan de weg terug onbekend was.
Er is geen gelegenheid tot feliciteren. Er was ook geen enkele spanning.
Tien regels. Links voorwaarts gelezen, rechts achterwaarts. Het zijn dezelfde regels; zij komen alleen ergens anders uit. Heen is het een plan. Terug is het de weg naar buiten.
Onze wijsgeren aan het woord
Bij het klimtoernooi van gisteravond, waar de dames andermaal met de volle glazen de ladder beklommen, ontspon zich beneden een gesprek over het bewaren.
De dames wonnen het toernooi, zoals elk jaar, en droegen geen enkele druppel.
Twee vellen, af te drukken en op te hangen bij wie dat wil. Het eerste is de lijst met vragen die geen van de veertien plannen beantwoordde. Het tweede is het boek dat plan Zeeschildpad niet bijhield: vijf kolommen, meer is het niet, en het scheelt later een gedwongen verkoop.
Het vel staat onder deze krant afgedrukt, met een knop om het los op A4 te zetten.
Eén vel. Boven de vragen die vóór de aankoop horen; onder het boek dat erna hoort. Wie beide invult heeft geen van de veertien plannen nodig.
Eén zin om te onthouden. Een belofte van snelheid is een vraag om haast, en haast is het enige waar bij iedere vorm van oplichting om wordt gevraagd. Wie een dag wacht verliest bijna nooit iets — behalve de plannen die alleen vandaag werken, en dat zijn precies de plannen uit de krant hierboven.
Elke regel één handeling. Bewaar dit; het is later het verschil tussen een aangifte en een gat.
| Datum | Wat, en hoeveel | Waar / welk adres | Prijs | Kosten | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | |||||
| 2 | |||||
| 3 | |||||
| 4 | |||||
| 5 | |||||
| 6 | |||||
| 7 | |||||
| 8 |